Informatie voor tandartsen met  belangstelling voor ons project

(Deze pagina bevat informatie voor tandartsen die interesse hebben om aan ons project mee te werken.)

In december 2002 is  een begin gemaakt met het tandheelkundige hulpproject in het noorden van Peru.

In het plaatsje Jesús (spreek uit: Gesoes)  proberen we structureel en regelmatig tandheelkundige  hulp te bieden aan de bevolking uit deze omgeving.

Om dit optimaal te bewerkstelligen is in januari 2004 de officiële ,,  Stichting Tandheelkunde Jesús,  Peru" opgericht.

Door onderzoek,  behandeling en klassikale voorlichting  van de schoolkinderen richten we ons het eerst op deze doelgroep.

Daarnaast bieden we hulp aan volwassenen, die onze praktijk bezoeken.

De werkruimte

Onze praktijkkamer is in een eigen gebouwtje in Jesús. Er staat een eenvoudige unit met een goede halogeenlamp. 

Er zijn twee behandelstoelen.

We beschikken over een airrotor en  een micromotor. Als restauratie materiaal gebruiken we amalgaam, composiet en glasionomeer. Vrij uitgebreide tandheelkundige hulp geven is mogelijk

Zo’n  vier keer per jaar kunnen er een of twee tandartsen gaan werken, ook een combinatie met een mondhygiëniste is mogelijk.

De minimale werktijd  in Jesús is twee weken.

Je hoeft geen jarenlange ervaring te hebben, maar je moet wel tandheelkundige en organisatorische probleempjes zelf creatief op kunnen lossen. Mede hiervoor, en ook voor het contact met de bevolking, is het noodzakelijk dat je op zijn minst een  basiskennis van de taal hebt. Dat is Spaans. Je hoeft het echt niet vloeiend te spreken, een basiscursus  voldoet al aardig om je te kunnen redden.  Reken er niet op, dat de mensen Engels spreken.  

Zuid Amerika heeft  een andere cultuur dan Europa. In zo'n arm gebied als Jesús hebben de mensen nog geen weet van gebitsverzorging. Ook de invloed van voedingsgewoontes op het gebit is volledig onbekend. De meeste mensen hebben zelfs geen tandenborstel.. Toch zijn er op de scholen nog wel aardig wat kinderen zonder caviteiten. Maar als die er wel zijn, is het vaak zeer slecht gesteld met de dentitie. Ook al omdat er tot nu toe nooit tandheelkundige hulp voorhanden was. 

Het werk bestaat uit een paar onderdelen. Veel extracties natuurlijk, en het maken van (amalgaam ,composiet, en glasionomeer) restauraties.. Daarnaast is het nuttig en leuk om voorlichting op de scholen te geven, waar je dan ook meteen de klassen screent op gebitssituatie. De gescreende kinderen kunnen dan vervolgens naar de praktijk waar ze behandeld worden. 's Middags komen er ook veel volwassenen en de vraag naar restauratie wordt nu al veel groter.

De patiënten zijn enorm dankbaar als je ze geholpen hebt.

We proberen in het algemeen een kleine vrijwillige bijdrage aan de mensen te vragen. In deze cultuur is het belangrijk dat er iets tegenover de behandeling staat. 

Er wordt getracht zo hygiënisch mogelijk te werken. Handschoenen,  mondkapjes en wegwerpnaalden zijn goed te krijgen. Tussen de behandelingen door worden de instrumenten schoongemaakt en gedesinfecteerd. We beschikken over een eigen sterilisator.

Ook het antibiotica beleid is anders dan in Nederland. Dit wordt vaker  gegeven en soms maar voor een of twee dagen. (?)

Als je in Jesús werkt kun je ook het beste daar  logeren. Er is een klein hotelletje. De prijs is ongeveer 3 euro voor een tweepersoonskamer met eigen badkamer(!) per nacht. Er zijn een paar kleine restaurantjes in Jesús. Zeer goedkoop. Wij hebben er veilig gegeten. Vlees eten heeft in Peru altijd een groot risico i.v.m. darminfecties.

Maar aan de rivier is een forellenkwekerij, waar je uitstekend forel eet.

Je kunt ook bij mensen thuis uitgenodigd worden. Je kunt daar op in gaan, maar reken er wel op dat ze dan iets speciaals voor je maken; dat betekent over het algemeen veel, en voor ons misschien wat vreemde dingen (bijvoorbeeld cavia). Als je dat niet ziet zitten kun je het beter van te voren aangeven. 

Een aantal keer per jaar werken er verschillende tandartsen met verschillende visies in de praktijk van de stichting. Om toch te zorgen dat we in grote lijnen een zelfde beleid voeren, zodat zowel de nieuwe vrijwilligers als de patiënten ter plaatse weten waar ze aan toe zijn, geven we hier enkele richtlijnen ten aanzien van de werkzaamheden. In alle gevallen geldt dat de vrijwilliger zelf verantwoordelijk is voor zijn werkzaamheden en keuzes, dus ook dat je een behandeling niet uit hoeft te voeren als je daar zelf niet achter staat of het niet aandurft!

De prioriteit van de stichting ligt bij de jeugd; preventie (van klachten in de (nabije)toekomst) staat daarbij centraal. De jeugd zoeken wij dan ook actief op, voornamelijk door bezoek aan scholen.  Maar volwassenen zijn ook zeer welkom in de praktijk voor behandeling van pijnklachten of caviteiten. Er wordt een financiële bijdrage gevraagd als vergoeding van materiaalkosten, als mensen dat kunnen missen. Het is natuurlijk de bedoeling om de minder bedeelden te helpen, het is aan de tandarts om te zorgen dat er niet te veel tijd besteed wordt aan het saneren van gebitten van mensen die een reguliere tandarts wel zouden kunnen bereiken en betalen.

Beleid ten aanzien van;

 Extracties

Volwassenen:

-          Elementen die pijn of functionele klachten geven, of dat in de nabije toekomst zouden kunnen geven (een zeer diepe caviteit met kans op exponatie of pulpitis na restaureren kun je beter extraheren aangezien ze niet de week erna bij een andere tandarts terecht kunnen voor een endo).

-          Niet te veel elementen per keer. Dit i.v.m. de vaak grote fysieke inspanning die de patiënt levert na de behandeling (werken, lange afstand naar huis lopen), de vaak felle zon waarin zij moeten lopen, en niet zo hygiënische leefomstandigheden waardoor er kans op infectie is bij grote wonden. Wanneer het om parodontaal zwakke elementen gaat kunnen er wellicht enkele elementen in 1 zitting geextraheerd kunnen worden. Dit naar eigen inzicht.

-          Chirurgisch ingrijpen en het inschatten van wat wel en niet binnen de mogelijkheden ligt, hangt volledig af van de ervaring van de vrijwilliger. Hou er rekening mee dat er geen verwijsmogelijkheden zijn.

-          Pijnstillers: zoals in Nederland. Indien nodig direct eentje geven, en eventueel op recept of enkele pillen meegeven.

-          Antibiotica: therapietrouw is niet groot. Bij twijfel zou je profylactisch een kuur kunnen geven, verder beleid als in Nederland. Er zijn kenners op het gebied van ontwikkelings-geneeskunde die aanraden om voor een dag of 2 antibiotica te geven.

-          Wondtoilet

Kinderen:

-          Melkelementen die last geven of een risico vormen voor de blijvende elementen

-          Eerste blijvende molaren die zwaar gecarieerd zijn het liefst zo vroeg mogelijk extraheren (zodat de tweede molaar naar mesiaal kan doorbreken/migreren)

-          Ook bij kinderen niet te veel tegelijk extraheren.

-          Pijnstillers  idem als bij volwassenen.

-          Antibiotica, waarschijnlijk bijna nooit geïndiceerd.

Restauraties

  Voor het restaureren moet je eigenlijk in één oogopslag een zorgplan voor het gebit maken: welke elementen zijn strategisch, welke niet, etc. Hou in elk geval de volgende puntjes in het achterhoofd:

Volwassenen:

-          Strategische (pre)molaren (functionele elementen), met caviteiten die nog niet tot in de pulpa gevorderd zijn. Hou er rekening mee dat het er soms erger uit kan zien dan dat het daadwerkelijk is, en een ogenschijnlijk verloren element gewoon arrested caries heeft en nog best te redden is bijvoorbeeld. Het gaat er om dat complicaties en problemen achteraf zeer ongewenst zijn.

-          Frontelementen kunnen met composiet (of glasionomeer) behandeld worden, voorwaarden gelijk aan zijdelingse delen: niet te diepe caviteiten, element moet het functioneel/esthetisch waard zijn.

  Kinderen:

-          In principe melkelementen niet restaureren, behalve wanneer dit strategisch is. Bijvoorbeeld een niet te grote caviteit in de tweede melkmolaren.

-          Blijvende elementen restaureren indien mogelijk

Endodontie

  Voor enkele uitzonderingsgevallen, zoals jonge mensen met een redelijk gebit maar met een frontelement met een grote caviteit tot in de pulpa, zou je kunnen besluiten om een eenvoudige endo te doen om die patiënt een esthetisch aanvaardbaar front te kunnen laten behouden.

Preventie 

  Volwassenen:

Je kunt er van uit gaan dat preventie bij volwassenen niet heel veel effect zal hebben. Alhoewel simpele uitleg van de oorzaak en het voorkomen van cariës zinvol is, ook t.a.v. hun kinderen.

  Kinderen:

-          Voorlichting op scholen

-          Uitdelen van tandenborstels en tandpasta

-          Uitleg en instructie tijdens behandeling in de praktijk

-          Collectief fluoride spoelen op scholen

Algemene gezondheid 

De gezondheidstoestand van de patiënten is moeilijk in te schatten, en vaak weten mensen zelf ook niet of ze iets mankeren. Het is ook mede daarom dat we niet te veel extracties tegelijk doen, je weet nooit of iemand iets onder de leden heeft wat een verstoorde stolling of wondgenezing of verhoogd infectiegevaar kan veroorzaken. Er is een medische post in het dorp waar wel eens een arts is die eventueel geraadpleegd zou kunnen worden als er vragen zijn. 

Financiën   

De reis- en verblijf kosten van de vrijwilligers komen voor eigen rekening.

Maar alle dingen die voor het werk aangeschaft of betaald moeten worden, zullen door de stichting vergoed worden. Een ticket naar Lima kost tussen de 800 en 1500 (KLM) Euro, afhankelijk van hoeveel overstappen je moet maken en met welke maatschappij je wil vliegen. Verder ben je voor een binnenlandse vlucht zo’n 75 dollar kwijt. Met de bus is ook redelijk goed te reizen (voor Zuid Amerikaanse begrippen) en dat is een stuk goedkoper maar kost wel veel meer tijd.

De kosten voor het dagelijkse onderhoud incl. slapen, eten en taxi- en busritjes, zullen rond de 10 Euro liggen. Natuurlijk afhankelijk van je eigen bestedingspatroon…

Je kunt de stichting je vliegticket laten betalen, als je zelf het bedrag aan de stichting doneert, dan is het fiscaal aftrekbaar, wat best veel kan schelen. Zoek dit wel van te voren even uit voor de zekerheid

Wanneer je rechtstreeks naar Lima vliegt (met KLM) ben je zo’n 16 uur onderweg. Er is een tijdsverschil van 6 uur, maar een veel groter cultuurverschil, en afhankelijk van de tijd van het jaar waarin je reist, klimaatverschil. Geef je zelf de tijd om hier even aan te acclimatiseren, er staan ongeveer 3 dagen voor. Dat kun je in Lima doen bijvoorbeeld, voordat je doorreist. In Lima is ook de tandheelkundige universiteit daar in de buurt kun je goedkoop materialen en instrumentarium kopen die je mee kunt nemen naar Cajamarca.

Vanuit Lima kun je met het vliegtuig of met de bus naar Cajamarca reizen. Met het vliegtuig is het ruim een uur, met de bus ongeveer 10 uur.

In de steden in  Peru is het openbaar vervoer eigenlijk vooral de taxi. Stel je er niet te veel van voor, het zijn over het algemeen gammele auto’s, maar wel goedkoop. Spreek van te voren een prijs af.

In Cajamarca kost de taxi meestal 2 soles (ongeveer  0,50 euro). Het busje naar Jesús,  doet er ongeveer 40 minuten over. Het is een prachtig ritje! Ook voor 2 soles. Er gaat elk kwartier een busje.

 Er is natuurlijk oneindig veel te vertellen over het land, de cultuur en het werk. Maar de leukste manier om er achter te komen hoe het allemaal werkt, is om het zelf te gaan ervaren. Je zult in Nederland nooit  omhelst worden door een patiënt als je zijn of haar kies getrokken hebt… in Peru wel!

Wanneer je na het lezen van deze website enthousiast geraakt bent voor het project of je wilt er wat meer over weten, dan kun je contact opnemen met één van de bestuursleden van de stichting voor uitgebreidere informatie. Ook over de reismogelijkheden en over streken die de moeite waard zijn te bezoeken, kunnen wij je veel informatie geven.